ITR efiling

नवीन अकाउंट उघडण्याची स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत

Income Tax e-Filing Portal वर जा.  https://eportal.incometax.gov.in/iec/foservices/#/pre-login/register

Income Tax e-Filing Portal वर जा.

Register वर क्लिक करा:

होमपेजच्या उजव्या बाजूला वरती दिलेल्या 'Register' या बटनवर क्लिक करा.

PAN व्हॅलिडेट करा: 

Register as a Taxpayer हा पर्याय निवडून तुमचा PAN नंबर टाका आणि 'Validate' वर क्लिक करा. 

जर तुम्हाला वैयक्तिक अकाउंट उघडायचे असेल, तर "Register as Individual Taxpayer" वर 'Yes' करा आणि 'Continue' वर क्लिक करा.

वैयक्तिक माहिती भरा (Basic Details):तुमच्या PAN कार्डवर असल्याप्रमाणे तुमचे नाव (पहिले नाव, आडनाव), जन्मतारीख, लिंग आणि रेसिडेन्शियल स्टेटस (Resident) निवडा आणि 'Continue' करा.

संपर्काची माहिती द्या (Contact Details):तुमचा मोबाईल नंबर, ईमेल आयडी आणि सध्याचा पत्ता अचूक भरा, त्यानंतर 'Continue' वर क्लिक करा. 

(टीप: स्वतःचाच मोबाईल नंबर आणि ईमेल वापरा कारण यावर OTP येईल).OTP व्हेरिफिकेशन (OTP Verification):तुम्ही दिलेल्या मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडीवर दोन वेगवेगळे ६ अंकी OTP पाठवले जातील. ते दोन्ही OTP स्क्रीनवर टाकून 'Continue' करा.

माहिती तपासा (Verify Details):तुम्ही भरलेली सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसेल. ती नीट तपासून घ्या. काही चूक असल्यास 'Edit' करा, नाहीतर 'Confirm' वर क्लिक करा.

पासवर्ड सेट करा (Set Password):तुमच्या अकाउंटसाठी एक मजबूत पासवर्ड तयार करा (त्यात अक्षरे, नंबर्स आणि स्पेशल कॅरेक्टर जसे की @, #, $ असावेत). त्यानंतर एक 'Personalized Message' (सुरक्षिततेसाठी कोणताही एक छोटा संदेश) टाईप करा आणि 'Register' बटनवर क्लिक करा

1. ITR-1 (सहज - Sahaj)

हा फॉर्म सामान्य नोकरदार वर्ग आणि पेन्शनधारकांसाठी आहे.कोणासाठी आहे? जे भारतातील रहिवासी (Resident) आहेत आणि ज्यांचे एकूण उत्पन्न ₹५० लाखांपर्यंत आहे.उत्पन्नाचे साधन:पगारातून मिळणारे उत्पन्न (Salary) किंवा पेन्शन (Pension).एका घराच्या भाड्यातून मिळणारे उत्पन्न (One House Property).इतर मार्गांनी मिळणारे उत्पन्न (जसे की बँकेचे व्याज, FD चे व्याज, डिव्हिडंड).शेतीतून मिळणारे उत्पन्न ₹५,००० पर्यंत असणारे

2. ITR-2

हा फॉर्म नोकरदार वर्गासाठीच आहे, पण ज्यांचे उत्पन्न ₹५० लाखांपेक्षा जास्त आहे किंवा ज्यांचे उत्पन्न इतर काही विशेष मार्गांतून आहे.कोणासाठी आहे? ज्या व्यक्ती किंवा हिंदू अविभक्त कुटुंब (HUF) व्यवसाय करत नाहीत, पण त्यांचे उत्पन्न ITR-1 च्या मर्यादेत बसत नाही.उत्पन्नाचे साधन:पगार किंवा पेन्शन (उत्पन्न ₹५० लाखांपेक्षा जास्त असल्यास).एकापेक्षा जास्त घरांचे भाडे मिळत असल्यास.कॅपिटल गेन्स (Capital Gains): शेअर्स, म्युच्युअल फंड, किंवा जमीन/घर विकून नफा झाला असल्यास.परदेशातून मिळणारे उत्पन्न किंवा परदेशातील मालमत्ता असल्यास.कंपनीचे डायरेक्टर (Director) असल्यास किंवा अनलिस्टेड शेअर्समध्ये गुंतवणूक असल्यास.

3. ITR-3

हा फॉर्म व्यावसायिक (Business) आणि मोठ्या प्रमाणात ट्रेडिंग करणाऱ्यांसाठी आहे.कोणासाठी आहे? ज्या व्यक्ती किंवा HUF चा स्वतःचा व्यवसाय आहे किंवा जे फ्रीलान्सिंग करतात आणि जे आपल्या खात्यांचे ऑडिट (Books of Accounts) ठेवतात.उत्पन्नाचे साधन:स्वतःचा कोणताही छोटा किंवा मोठा व्यवसाय (Business Profits).डॉक्टर, वकील, इंजिनिअर, चार्टर्ड अकाउंटंट (CA) यांसारखे प्रोफेशन्स.शेअर मार्केटमध्ये इंट्राडे (Intraday) ट्रेडिंग किंवा फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स (F&O) मधून होणारे उत्पन्न.पार्टनरशिप फर्ममधील भागीदार (Partner) असल्यास.

4. ITR-4 (सुगम - Sugam)

हा फॉर्म छोटे व्यापारी आणि प्रोफेशनल्ससाठी एक सोपा पर्याय आहे.कोणासाठी आहे? ज्यांचे एकूण उत्पन्न ₹५० लाखांपर्यंत आहे आणि जे 'प्रिझम्प्टिव्ह टॅक्सेशन स्कीम' (Presumptive Taxation Scheme - Sec 44AD / 44ADA / 44AE) अंतर्गत अंदाजे नफा दाखवून टॅक्स भरतात. यामध्ये क्लिष्ट हिशोब किंवा बुक्स ऑफ अकाउंट्स ठेवण्याची गरज नसते.कोणाला लागू होतो?छोटे दुकानदार, किरकोळ विक्रेते, वाहतूकदार (Transporters).छोटे प्रोफेशनल्स (जसे की सल्लागार, फ्रीलांसर, आर्किटेक्ट्स).

थोडक्यात सांगायचे तर:

👉 ITR-1 फक्त पगार आणि बँकेचे व्याज आहे? 

👉 ITR-2 पगार आहे + शेअर्स/जमीन विकून नफा झाला आहे? 

👉 ITR-3 मोठा व्यवसाय आहे किंवा शेअर मार्केट ट्रेडिंग (F&O) आहे? 

👉 ITR-4 छोटा दुकान/व्यवसाय आहे आणि हिशोबाचा त्रास नको आहे? 

टीप: सदर माहिती ही अधिकृत 'Income Tax Portal' वरून घेण्यात आली आहे.

~ MW Freelancer

 ❓ नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs) आणि त्यांची उत्तरे ❓

प्रश्न १: ITR फाईल करण्याची शेवटची तारीख काय असते?

उत्तर: सामान्य नोकरदार व्यक्ती आणि छोट्या व्यापाऱ्यांसाठी (ज्यांना ऑडिटची गरज नाही) दरवर्षी ३१ जुलै ही आयटीआर भरण्याची शेवटची तारीख असते.

प्रश्न २: माझे उत्पन्न करपात्र (Taxable) नसेल, तरीही मी ITR भरावा का?

उत्तर: होय, नक्कीच भरावा. याला 'निल आयटीआर' (Nil ITR) म्हणतात. याचे अनेक फायदे आहेत, जसे की- बँक लोन मिळण्यास सोपे जाते, व्हिसा (Visa) प्रक्रियेसाठी हा महत्त्वाचा पुरावा ठरतो आणि भविष्यात तुमचे उत्पन्न वाढल्यास जुना रेकॉर्ड चांगला राहतो.

प्रश्न ३: आयटीआर भरताना कोणती कागदपत्रे आवश्यक असतात?

उत्तर: तुमच्या उत्पन्नानुसार कागदपत्रे लागतात. मुख्यत्वे: PAN कार्ड, आधार कार्ड, फॉर्म १६ (नोकरदारांसाठी), बँक स्टेटमेंट, आणि AIS/TIS (Annual Information Statement) जे इन्कम टॅक्स पोर्टलवर मिळते.

प्रश्न ४: मी चुकीचा ITR फॉर्म निवडला तर काय होईल?

उत्तर: जर तुम्ही चुकीचा फॉर्म भरला, तर इन्कम टॅक्स डिपार्टमेंटकडून तुम्हाला 'Defective Return' ची नोटीस (कलम 139(9)) येऊ शकते. अशा वेळी तुम्हाला ठराविक दिवसांत दुरुस्त केलेला फॉर्म (Revised Return) भरावा लागतो.

प्रश्न ५: ITR भरल्यानंतर काम संपते का?

उत्तर: नाही. ITR सबमिट केल्यानंतर १२० दिवसांच्या आत (किंवा सध्याच्या नियमानुसार ३० दिवसांच्या आत) त्याचे e-Verification करणे बंधनकारक आहे. आधार OTP वापरून हे सहज करता येते. ई-व्हेरिफाय न केल्यास तुमचा ITR अवैध (Invalid) ठरतो.

प्रश्न ६: चुकीचा आयटीआर भरला गेला असल्यास तो दुरुस्त करता येतो का?

उत्तर: होय. जर आयटीआर भरताना काही चूक झाली असेल, तर तुम्ही शेवटच्या तारखेपूर्वी 'Revised ITR' (कलम 139(5)) भरून ती चूक मोफत दुरुस्त करू शकता